“Brains? Die hebben we wel.”
Een podcast van een uur over reservisten beluisterd. Twee afdelingshoofden van Reservisten en Samenleving leggen geduldig uit hoe de werving werkt. Convenanten met bedrijven. Vrije dagen terugkopen. De vierde schil. Het human firewall-concept. Ergens halverwege de vraag: welke mensen zoekt Defensie?
Het antwoord: "Handjes. Chauffeurs. Transporteurs. Schoonmaakbedrijven."
En brains?
"Daar zitten we redelijk goed."
Een zin die blijft hangen. Niet als afwijzing – zo is hij niet bedoeld. Maar als systeemecho. Defensie zoekt uitvoering. Massa. Mankracht die onmiddellijk inzetbaar is voor concrete taken.
Wat ze niet zoeken, althans niet actief: mensen die nadenken over hoe je anders zou kunnen nadenken.
Interessant detail: wanneer bedrijven vragen "wat willen jullie precies?", kan Defensie dat nog niet goed beantwoorden. Dertig jaar bezuinigen heeft niet alleen materieel uitgehold, maar ook het vermogen om de eigen behoefte te articuleren.
De paradox wordt zichtbaar. Een organisatie die schreeuwt om vernieuwing, maar nog geen taal heeft voor wat die vernieuwing zou kunnen zijn. Die "adaptief vermogen" nodig heeft, maar recruteert op voorspelbare profielen.
Nergens in het gesprek vallen woorden als innovatie, creativiteit, design thinking, VUCA-aanpak. Niet omdat de sprekers het niet kennen – maar omdat het systeem er geen categorie voor heeft.
En toch.
De civiele reservist wordt genoemd als "paradigm shift". De vierde schil als nieuw terrein. Het besef dat niet alles militair hoeft.
Misschien zit de opening niet in de bestaande vakjes, maar in de ruimte die ontstaat als het systeem zichzelf nog niet kent.
De reis is begonnen. Het antwoord komt nog.