Roger zegt nee, maar de luitenant-kolonel zegt: we hebben je nodig
Een wandeling door de bossen met vriend en zwager Teun, luitenant-kolonel bij Operationeel Beleid en Plannen op de defensiestaf. Onderweg: een hond die niet luistert, vogelspotters, en een gesprek dat schakelt tussen geopolitiek en de vraag waar ik me eigenlijk kan aanmelden.
De kloof
Ik leg mijn drie motivaties op tafel. Nieuwsgierigheid. Systeemuitdaging. Inhoudelijke bijdrage. Teun reageert verrassend: "Al die drie ervaar ik als heel positief. Headfirst ergens induiken — daarmee heb je een goede klik met een behoorlijk deel van de leiders in de krijgsmacht. Fight the system — dat is wat we absoluut nodig hebben."
Maar dan de realiteit. Roger, het standaard reservistenkanaal, is gebouwd voor volume. Vijftienhonderd jonge reservisten die functies kunnen vullen. Gemarkeerde competenties voor gemarkeerde problemen.
Ik bied het tegenovergestelde. Vierenvijftig jaar. Competenties die lastig te labelen zijn. Oplossingen voor problemen die nog niemand heeft gedefinieerd.
Wat het systeem niet aankan
Luitenant-kolonel Teun schetst waar Defensie wél om schreeuwt. Nieuwe domeinen: cyber, space, drones. Hybride oorlogsvoering. Beslissingssnelheid die niet past bij het tempo van dreigingen. "Als er net voor kerst een drone-dreiging is, moet dat binnen drie weken omgezet worden in daden met miljarden aan spullen. Dat gaat nog niet helemaal lekker door de buizen."
En dan de schaal. Van tachtigduizend naar honderdduizend. Eigenlijk honderdtweeëntwintigduizend. Mogelijk tweehonderdduizend.
Maar niet alleen volume. Ook denkkracht. "Zonder andere tandwielen krijgen we het systeem niet aan de gang. Externe invloeden zijn onmisbaar."
De informele routes
Er blijken wél ingangen te zijn. Niet via websites, maar via mensen. De luitenant-kolonel noemt namen. KLTZ Erik Noordam, ontwikkelaar van het dienjaar en nationale weerbaarheidstraining. Kolonel Duco Koolstra, commandant van DCPL. Twee vrouwen met een podcast die begon als HDV-project en nu geïnstitutionaliseerd is. Een reservist die "ondanks het systeem" binnenkwam.
En een gedachte-experiment. Een "lucky shot." Direct een commandant benaderen met een heel specifiek aanbod. Wetende dat het systeem niet bestaat om dat aanbod te ontvangen.
"Een goed experiment," zegt Teun. "Er zijn inmiddels mensen die niet gelijk de hoorn erop gooien."
De vraag
Het gesprek slingert. De luitenant-kolonel wil duiden — geopolitiek, bestuurscultuur, de naïviteit die voorbij is. Ik trek aan het elastiek: maar waar is de website dan?
Die website bestaat niet. Niet voor dit type bijdrage. Nog niet.
Misschien is dat precies de vraag die dit experiment moet beantwoorden. Niet: hoe kom ik binnen? Maar: waarom bestaat die ingang nog niet?
Maar ik heb mogelijke routes…